Salamat, Rolando

Nakatingin ako sa salamin, nag-aayos ng sarili papuntang airport. Pinagmamasdan ang aking repleksyon habang sinusuklay ang buhok ko habang nanaginip nang gising kung ano ang posibleng mangyari aking pagbabalik. Nanabik ang mga paa ko na makatapak sa Pilipinas, dahil gusto ko nang makita ang pamilya ko at ang mga kaibigan na matagal ko nang hindi nakikita. Umalis ako nang walang paalam, sapagkat may gusto akong patunayan para makita nila maayos na ko sa harap nila at may narating ang aking paglisan sa lupang sinilangan.

Pagkatapos kong guhitan ng pulang lipstick ang aking mga labi, kinuha ko sa tukador ang litrato ng isang lalaking may napakalaking bahagi kung ano ako ngayon—ang lalaking bumuo sa pagkatao ko. Habang pinagmamasdan ang larawan, naalala ko ang mga panahong kasama ko siya, samantalang ako’y nakatago lang sa anino niya. Kahit gusto niya kong ipakita at ipakilala sa buong mundo, wala akong magawa dahil alam kong mas kakawawain lang siya ng mga tao sa paligid namin. Kahit siya, hindi niya kayang makitang masasaktan o maagrabyado man lang.  

Tuwing sasapit ang gabi, doon niya ‘ko inilalabas dahil alam niyang hindi ko kaya na magtago pa sa anino niya. Unti-unti niya kong pinakilala sa mga kaibigan niya at tinanggap naman nila ako nang buong-buo. Labis siyang nagagalak sa tuwing taas-noo akong rumarampa sa harap ng mga tao para mas makilala ako ng madla.  

Ngunit nang matuklasan ng papa niya kung ano ang meron sa ‘ming dalawa, patuloy lang siyang binugbog hanggang sa mawala ako sa buhay niya. Kitang-kita sa kaniyang iba’t-ibang parte ng katawan ang bakas ng karahasan, kung saan nagpapakita ng marka ng paghihirap para tuluyan akong mawala sa buhay niya. Kahit ilang beses siyang binubugbog ng kaniyang papa, wala siyang pakialam dahil ayaw niya kong mawala sa mundong ‘to.

Ginagawa niya ang lahat, huwag lang ako mawala sa piling niya.

Nang hindi na niya kaya ang pisikal na pang-aabuso na ginagawa sa kaniya ng kaniyang papa, nilisan niya ang tahanang minsang nagpalaki sa kaniya at nakipagsapalaran sa ibang bansa para hanapin ang sarili, kasama ako. Hindi naging biro ang tinahak niyang daanan, pero hindi siya sumuko sapagkat gusto niyang lumayo para sa ikabubuti naming dalawa. Iba’t-ibang trabaho ang kaniyang pinasukan para mabuhay lang kami, kahit pwede niyang ikamatay basta’t may makain at matirahan lang.  Nagbunga ang lahat ng kaniyang paghihirap hanggang sa unti-unti guminhawa ang aming buhay.

Dumating ang araw na pinakahihintay naming dalawa—ang desisyon kung sino sa aming dalawa ang dapat mabubuhay sa mundong ‘to. Pinagtalunan naming dalawa kung dapat siya na lang at manatili na lang ako sa likod niya, para hindi na siya saktan ng mga taong umagrabyado sa kaniya.  

At sa araw ng pagpasya, napagdesisyunan niya na siya ang magpaparaya para mabuhay ako sa mundong ‘to. Sapat na ang pamamalagi niya sa mundong ito, gusto niyang maranasan ko ang mabuhay na wala na siya sa buhay ko. Hindi na ako tumanggi pa sa kaniyang ninanais. Kahit ako, sawang-sawa na ‘kong magtago sa anino niya; sawang-sawa na rin ako na laging nasa likod niya tuwing umaga at lalabas lang ako tuwing gabi. Mararansan ko na rin ang mabuhay ng wala sa likod niya mula umaga, tanghali, at gabi. 

Simula no’n, iniwan na niya ko nang tuluyan at namuhay ako nang mag-isa ng wala sa likod ng kaniyang anino.

“Hayaan mo, hindi ko hahayaan na sinakripisyo mo ang buhay mo para maransan ko ang buhay na wala sa likod ng iyong anino.”

Pinunasan ko ang mga luhang pumapatak sa mga mata ko. Labis na nangungulila ako kay Rolando, pero masaya na siya kung nasaan mang sulok siyang naroon.

Nilagay ko ang kaniyang litrato sa kahon ng nakaraan—kung saan nakalagay ang mga bagay na nagpapaalala sa mga alaalang nabuo sa nakaraan.

“Salamat, Rolando. Hinayaan mo ‘kong ipakilala sa madla,” naluluhang pasasalamat sa kaniya habang kinakausap ko siya sa larawan niya.

Hindi na ako si Rolando.

Dahil ako na ngayon si Rolene—ang pagkataong itinago niya sa kaniyang anino sa mahabang panahon.


Si Bryan Elijah Trajano ay isang manunulat at manggagawa sa isang BPO industry sa Bonifacio Global City, Lungsod ng Taguig. Kasalukuyang siyang nag-aaral ng MA Araling Filipino: Wika, Kultura, Midya sa De La Salle University – Manila. Napasama ngayong taon ang kaniyang akda sa Aksyon: Dagli ng mga Eksenang Buhay ng 7Eyes Productions at ang kaniyang book review sa Dalumat E-Journal. Kapag libre ang oras niya sa mga gawain sa paaralan at trabaho, mahilig siyang magbasa ng mga libro tungkol sa LGBTQ, manood ng mga movies at series sa Netflix, at makipag-usap sa mga taong nasa paligid niya, mapa-personal o social media.

Obey Total Effects

Isang araw sa maliit na studio sa Maynila, naghahanda ang isang sikat na social media influencer na si Deedee Esmeralda, kasama ang batikang direktor na si Direk Gong Dy at ang kaniyang production team para sa isang TVC ng isang bagong face cream na ilalabas sa merkado, ang Obey Total Effects Plus kung saan hindi lang nakakaganda sa kutis, ito rin ay may kakaibang powers na nagtataglay na wala sa kalabang produkto. Bago man magsimula ang take, uminit ang dugo ni Direk kay Dee-dee sapagkat nahuli ito ng dating sa studio. Nagpaliwanag si Dee-dee dahil natrapik ito sa kahabaan ng EDSA, pero ang totoo ay nag-livestream ito para sa mga mga kapwa niyang ka-DeeGeeEss—ang tawag sa mga supporters ni Daddy Pressy DeeGee—tungkol sa pahapyaw ng project na gagawin nila ni Direk. 

Direk Gong: Dee-dee, magte-take na tayo in 3… 2… 1… Action!

Dee-dee: Hello mga Friennylyn Mercado! I am Dee-dee Esmeralda, comedian, social media influencer, at beauty guru sa YouTubebang. Humihingal na ba ang jutak mo kakaisip sa mala-Mt. Everest na problema sa bansang itey? Humahaggard na ba ang pes mo kakareklamo sa government at gusto mo na lang mag-listen sa ating mahal na poon? Ako, oo. Dahil na-pagoda cold wave lotion na akiz sa kakabigay ng nega comments sa gobyernong itiz, sumuko na lang akey at in-appreciate ko na nang tuluyan ang efforts ng ating mahal na president. Kung interested ka to know my nyawerpul secret of being obedient citizen and glowing iskin? Gumamit ka ng Obey Total Effects Plus. Ito’y tumutulong sa pagsugpo ng seven signs of critical thinking.

Recorded Voice Chorus na pinatugtog sa Background: Ano ba yang Seven Signs of critical thinking na ‘yan, Mamshie Dee-dee?

Dee-dee: Heto na nga mga Frennylyns, let’s break it down para easy-easy lang ma-digest ng mga mumunting jutakers niyey. Una, ang pag-sight ng nega sa mga pangyayari sa lipunan. As in walang positibo ni isang katiting ganern! Kala mo naman, mga hindi Pilipino kung maka-bigay ng mga hanash. Why don’t you just cooperate mga ateng at kuya? Madali lang naman ‘di ba?

Dee-dee: Pangalawa, ‘yong laging may hanashibells sa aksyon at programa ng gobyerno, kung saan nagiging mga ingrata ang mga loka-loka sa efforts ng ating ever-loving President Deegee.

Dee-dee: Pangatlo, ang pagsa-suggest ng mga alternative solutions para sa paglutas ng mga problema sa lipunan. E ‘di kayo na lang kaya ang maging pangulo? Puro na lang kayo ngawa nang ngawa mga punyeta kayo.

Dee-dee: Pang-apat, ang pagiging empathetic sa mga citizens na naghihirap dahil sa sistema ng gobyerno. Ano ba? Can you just fucking stay at home and sumunod na lang, wala namang mawawala sa inyo `di ba? Palibhasa, mga tamad kaya poorita amor sa life. Wala rin namang magagawa yang tweets and post niyo online dahil hindi nakaka-help `yan sa pag-unlad kaya shut up na lang kayo!

Dee-dee: Panlima, ang pagpa-fact-checking sa mga naglilipanang so called “fake news.” E mga dilawan naman `yong ibang news outlets like Wrapper at oligarchs naman ang nagpapatakbo sa ibang media, doon tayo sa mga blogs na naglalabas ng balita na hindi naman binabalita sa mainstream media. At saka hindi na importante ang sources dahil ito ang talagang nangyayari.

Dee-dee: Pang-anim, ang pakikinig at pag-agree sa mga contrabelles sa gobyerno na waley namang ambag kundi kumuda nang kumuda sa kalsada. Ano ba guys, can you just cooperate na lang? And ang huli sa lahat, ang pagiging dilawan. Shutabelles naman! Sa tagal ng panunungkulang ni President Nyoy, puro utang lang ang iniwan niya sa atin juskolored. Hindi nakakabuti sa bansa ang laging contrabelles in our country. Palibhasa, nakakakuha ng anda sa kaka-nega sa mga ginagawa ng pangulo. Magkano ba bayad sa inyo?

Recorded Voice Chorus na pinatugtog sa Background: Sure ka ba Deedee na effective ang Obey? Baka ginogoyo mo lang kami, a?

Dee-dee: Kung nag-aalangan kayo sa epek ng produktong itey, nako wag kayo dahil marami na sa ating mga kababayan na sumubok ng produktong ito, kitang-kita nga sa reviews ng Facebook Page namin e. Sabi nga ni kumareng Conoracion B, isang ulirang guro sa isang pampublikong pampaaralan sa Rizal at number one supporter ng ating mahal na poon. Pasok Mareng C!

Coronacion B: Noon, isa akong dilawan na galit na galit sa maliit na sweldo na natatanggap ko bilang guro, noong pinasubok sa akin ni Kumareng Becki ang Obey, nagbago ang pagtingin ko sa gobyerno, kahit may budget cut sa sektor namin, naiintindihan ko dahil may mga mas kailangan pang pag-tuunan ng pansin bukod sa problema edukasyon. Salamat Obey Total Effects at natutunan kong mahalin pa lalo si Tatay Deegee. Mabuhay at sana magtagal pa kayong magsilbi sa bansang ito!

Dee-dee: In fairness kay Mareng C! Ang next testimony, nanggaling sa kabugerang social media influencer at estudyante with 100B followers sa Facebook, Instagram, at Twitter na si Cappuchino Usok. Go Mareng Cappy!

Cappuchino: Noong dineliver sa house ang promotional kit ng Obey Total Effects, I am doubting myself if this is effective for my kutis porcelain face. When I tried using this product, hindi ko inakala na in just 30 minutes, biglang naging glass skin ang face ko like Korean Girls out there. Tapos noong napanood ko ang SONA ni Daddy Deegz, I was crying in tears because I appreciated the efforts he has done for our country. Kapag nakakakita ako ng nambabash sa kanya, talagang kino-call out ko at pinapa-away ko pa sa mga fans ko hanggang sa mag-deactivate sila ng accounts nila. I really can’t stand their rants because they can’t appreciate Daddy Deegz to give us a progress. Palibhasa, they are f*cking lazy and just watching Netflix and browsing their social media lang unlike our Grampies who were call out to join the war for the sake of our country. Thank you Obey, and I will give you 100 over 5 stars.

Recorded Voice Chorus na pinatugtog sa Background: Ooohh…gaano ba katiwala ang Obey Total Effects Plus na yan, Deedee?

Dee-dee: Well, ang Obey Total Effects ay accredited ng Megabrands Philippines at five star rating pa sa Shampipi at Labaduh dahil witchels lang na epek na epek itey sa pagpapaganda at pagpapabata ng Peslak Marie Madrigal, kundi na rin sa pagiging mapagmahal natin sa ating ever loving Tatay Deegee to the center of the universe.

Recorded Voice Chorus na pinatugtog sa Background: E, magkano naman ang Obey at saan naman siya mabibili? Baka mamaya, masyadong mahal `yan!

Dee-dee: Don’t worry mga Friennylyns, mabibili mo ang Obey Total Effects Plus sa Shampipi, Labaduh, supermarkets, botika, at sari-sari stores near you sa presyong reach na reach ng anda mo! You can buylak itiz in just P30.00 SRP. Basta bumili ka na lang, dahil you will not make sisi if you gamit Obey. Ano pang wine-wait niyo, buylak na! Brrt Brrt!

DeeTeeAy Girl: Mahalagaang Paalala: Ang Obey Total Effects Plus ay hindi gamot at hindi dapat gamiting panggamot sa anumang uri ng sakit. PER DeeTeeAy Fair Trade Permit No. D30-69-666, Series of 2020. See posters and print ads for details.


Si Bryan Elijah Trajano ay isang manunulat at manggagawa sa isang BPO industry sa Bonifacio Global City, Lungsod ng Taguig. Kasalukuyang siyang nag-aaral ng MA Araling Filipino: Wika, Kultura, Midya sa De La Salle University – Manila. Napasama ngayong taon ang kaniyang akda sa Aksyon: Dagli ng mga Eksenang Buhay ng 7Eyes Productions at ang kaniyang book review sa Dalumat E-Journal. Kapag libre ang oras niya sa mga gawain sa paaralan at trabaho, mahilig siyang magbasa ng mga libro tungkol sa LGBTQ, manood ng mga movies at series sa Netflix, at makipag-usap sa mga taong nasa paligid niya, mapa-personal o social media.